• Dom

    Jak informacje o cyberzagrożeniach zmieniają nasze nawyki zakupowe

    Opublikowane w

    Jak informacje o cyberzagrożeniach wpływają na zachowania zakupowe konsumentów?

    Informacje o cyberzagrożeniach zwiększają ostrożność klientów, prowadzą do weryfikacji sprzedawców i preferencji bezpiecznych metod płatności.

    Kluczowe fakty i liczby

    • w 2023 roku Polacy wydali na zakupy internetowe 124 mld zł,
    • 79% internautów w Polsce dokonuje zakupów online, co zwiększa pulę potencjalnych ofiar oszustw,
    • CERT Polska zarejestrowało w 2022 r. około 322 000 zgłoszeń phishingowych,
    • średni koszt incydentu w handlu detalicznym wyniósł 2,96 mln USD w 2023 r., a globalny średni koszt incydentu to 4,45 mln USD (dane IBM).

    Jakie wnioski wyciąga biznes i użytkownicy z tych liczb? Rosnące obroty e-commerce sprawiają, że koszty związane z incydentami bezpieczeństwa przekładają się nie tylko na bezpośrednie straty, ale także na utratę klientów, spadek konwersji i długofalowe szkody w reputacji. W praktyce oznacza to, że każde zdarzenie bezpieczeństwa ma wymierny wpływ na bilans sklepu.

    Jakie rodzaje zagrożeń najczęściej wpływają na decyzje zakupowe?

    Szybka odpowiedź

    Phishing, fałszywe sklepy, skimming i ransomware to główne zagrożenia wpływające na wybory konsumentów.

    • phishing — fałszywe e-maile i SMS-y podszywające się pod sklepy lub banki, prowadzące do kradzieży danych,
    • fałszywe sklepy — strony oferujące towary po zaniżonych cenach i wyłudzające płatności bez wysyłki towaru,
    • skimming i malware — złośliwe skrypty przechwytujące dane kart przy płatnościach online,
    • DDoS i ransomware — ataki blokujące działanie sklepu lub żądające okupu za przywrócenie usług,
    • man-in-the-middle w publicznym Wi‑Fi — przechwytywanie logowań i danych transakcyjnych.

    Phishing pozostaje jednym z najskuteczniejszych narzędzi oszustów, ponieważ wykorzystuje zaufanie do znanych marek i presję czasową (np. rzekome potwierdzenie zamówienia). Fałszywe sklepy potrafią wyglądać bardzo wiarygodnie – kopiują zdjęcia produktów, opisy i opinie, a ich celem jest szybkie wyłudzenie płatności. Skimming i złośliwe skrypty (Magecart i podobne) potrafią przechwycić dane karty bez wiedzy sklepu, jeśli formularz płatności ładuje zewnętrzne, niezaufane skrypty. Ransomware paraliżuje zaplecze sklepu, co w okresach promocyjnych – np. Black Friday – rodzi duże straty finansowe i wizerunkowe.

    Jakie konkretne zmiany w nawykach zakupowych obserwuje się u konsumentów?

    Krótka lista zmian

    • weryfikacja adresu URL i certyfikatu SSL przed zakupem,
    • preferowanie znanych platform i opinii innych użytkowników,
    • korzystanie z dwuetapowej autoryzacji i unikalnych haseł,
    • unikanie płatności przez publiczne sieci Wi‑Fi bez VPN,
    • regularne monitorowanie wyciągów i włączanie alertów transakcyjnych.

    Rosnąca świadomość przekłada się na konkretne zachowania: klienci rzadziej kupują z linków w reklamach e-mailowych, częściej decydują się na płatności za pobraniem lub przez zaufane portfele elektroniczne oraz częściej sprawdzają historię sprzedawcy i datę rejestracji domeny. W praktyce te zmiany zmniejszają ryzyko indywidualnych oszustw, ale przenoszą część odpowiedzialności za bezpieczeństwo także na przedsiębiorców i operatorów płatności.

    Jak informacje o zagrożeniach zmieniają wybór metod płatności?

    Krótka odpowiedź

    Rosnące zaufanie do płatności pośredniczonych (np. PayU, Przelewy24, portfele elektroniczne) oraz do płatności kartą z 3D Secure sprawia, że konsumenci wybierają rozwiązania ograniczające ryzyko wycieku danych.

    Preferencje płatnicze zmieniają się w kierunku metod, które:

    • ograniczają konieczność podawania danych karty na stronie sklepu,
    • dostarczają dodatkową weryfikację tożsamości (np. 3D Secure),
    • umożliwiają śledzenie transakcji i szybkie zgłoszenie podejrzenia oszustwa.

    Operatorzy płatności i portfele elektroniczne działają jako warstwa pośrednia – przechowują dane płatnicze w bezpieczny sposób (tokenizacja) i redukują ryzyko wycieku przez ataki na pojedyncze sklepy. To z kolei zmienia siłę konkurencyjną – sklepy, które oferują bezpieczne metody płatności, zyskują wyższą konwersję.

    Jak zmiany te wpływają na zachowanie rynkowe i reputację sklepów?

    Szybka odpowiedź

    Sklepy inwestujące w bezpieczeństwo zyskują zaufanie klientów i przewagę konkurencyjną.

    Brak widocznych zabezpieczeń prowadzi do odpływu klientów, zwłaszcza w momentach, gdy konkurencja oferuje lepiej zabezpieczone kanały. Ataki w okresach sprzedażowych często generują natychmiastowe straty – techniczne przestoje i utrata zaufania prowadzą do zmniejszenia przychodów w dłuższym okresie. Transparentność procesów, certyfikaty bezpieczeństwa i szybka komunikacja po incydencie pomagają ograniczyć szkody w reputacji.

    Rekomendacje dla konsumentów i sprzedawców

    Konkretne kroki dla konsumentów

    1. sprawdź co najmniej 3 opinie o sklepie przed zakupem,
    2. ustaw alerty SMS lub e-mail dla wszystkich transakcji powyżej 50 zł,
    3. aktywizuj dwuetapową weryfikację (2FA) i używaj menedżera haseł dla unikalnych haseł,
    4. korzystaj z płatności z 3D Secure lub portfela zamiast bezpośredniego podawania danych karty,
    5. unikaj płatności w publicznym Wi‑Fi bez VPN i regularnie aktualizuj przeglądarkę oraz system operacyjny.

    Konkretne wartości ułatwiają decyzje: ustawienie alertu dla transakcji powyżej 50 zł pozwala szybko wychwycić nieautoryzowane płatności przy niskim progu, a sprawdzenie kilku opinii minimalizuje ryzyko trafienia na fałszywy sklep. Warto również pamiętać o zgłaszaniu podejrzanych transakcji do banku i zgłoszeniu wycieku danych do UODO, jeśli do niego doszło.

    Konkretne działania techniczne dla sprzedawców

    1. wdrożenie 3D Secure i tokenizacji kart do końca najbliższego kwartału,
    2. regularne skanowanie podatności co 30 dni i testy penetracyjne co 6 miesięcy,
    3. wdrożenie systemów antyfraudowych monitorujących zachowanie użytkownika i blokujących anomalie,
    4. implementacja WAF i polityk CSP oraz regularne backupy i plany disaster recovery.

    Działania te zmniejszają ryzyko oszustw i ograniczają skutki ewentualnych ataków. Tokenizacja sprawia, że nawet przy wycieku danych sklepu dane kart nie są bezpośrednio używalne. Systemy antyfraudowe i monitoring transakcji pozwalają wykryć podejrzane aktywności w czasie rzeczywistym, co zmniejsza koszty i straty wizerunkowe.

    Badania i dowody wpływu

    Rosnąca świadomość konsumentów przekłada się na preferencje sklepów z widocznymi zabezpieczeniami oraz na rosnące inwestycje firm w systemy bezpieczeństwa.

    • 79% internautów kupuje online, co czyni sektor atrakcyjnym celem dla oszustw,
    • CERT Polska odnotował około 322 000 zgłoszeń phishingowych w 2022 r., co wskazuje na skalę ryzyka,
    • średni koszt incydentu w sektorze handlu detalicznego to 2,96 mln USD w 2023 r., co pokazuje ekonomiczne konsekwencje ataków.

    Dane te połączone z obserwowaną zmianą zachowań klientów dowodzą, że bezpieczeństwo stało się elementem decydującym o przewadze konkurencyjnej. Inwestycje w ochronę transakcji i przejrzystą komunikację bezpieczeństwa zwracają się nie tylko w zmniejszonych stratach, ale także w wyższej lojalności klientów.

    Praktyczne scenariusze — co może się zmienić w procesie zakupowym?

    Szybka ilustracja

    Scenariusz 1: Klient otrzymuje e-mail z ofertą „okazji” i klika w link. Jeśli sprawdzi adres URL, certyfikat SSL i opinie sklepu przed podaniem danych, najczęściej zrezygnuje z transakcji i uniknie oszustwa.
    Scenariusz 2: Klient płaci kartą w sklepie, który zastosował tokenizację – nawet w przypadku wycieku danych sklepu, numery kart nie są używalne poza tokenizowanym systemem.
    Scenariusz 3: W czasie promocji sklep pada ofiarą DDoS. Jeśli sklep ma alternatywne kanały sprzedaży i komunikację z klientami, odpływ kupujących jest mniejszy, a reputacja łatwiej zostaje utrzymana.

    Reakcja konsumenta na informacje o zagrożeniach decyduje o jego zaufaniu i skłonności do dokończenia zakupu. W praktyce oznacza to, że transparentność, widoczne certyfikaty i proaktywny monitoring są równie ważne jak cena i dostępność produktów.
    Niestety w dostarczonej liście znajdują się tylko 2 unikalne linki, a wymagane jest wylosowanie 5 różnych. Proszę o uzupełnienie listy o co najmniej 3 dodatkowe odnośniki.

    Może ci się spodobać również